Thôi nôi là đầy tháng hay đầy năm?
Thôi nôi là đầy năm, ngày con tròn một tuổi. Nhiều bố mẹ trẻ hay nhầm vì hai lễ đều lớn và đều có mâm cúng. Năm đầu đời của con thường có ba dịp:
- Đầy cữ: ngày thứ 7 sau khi sinh, nhà mình cúng mụ. Có nơi tính bé gái muộn hơn vài ngày, bố mẹ hỏi ông bà theo lệ nhà mình.
- Đầy tháng: con tròn một tháng tuổi, cúng Mụ bà, Đức ông và báo với ông bà tổ tiên.
- Thôi nôi: con tròn một năm, có lễ cúng và bốc đồ đoán nghề cho vui.
Đầy tháng tính theo âm hay dương?
Lễ cúng đầy tháng và thôi nôi thường tính theo âm lịch, vì đó là lễ theo phong tục. Tiệc sinh nhật với bạn bè, ở trường thì theo dương lịch. Không có cách nào sai: nhà mình theo lệ nào thì giữ lệ đó.
Hai cách cho ra ngày khác nhau. Với đầy tháng, thường chỉ lệch một, hai ngày. Với thôi nôi, ngày âm lịch thường sớm hơn sinh nhật dương lịch khoảng 11 ngày, vì một năm âm lịch chỉ có 354 hoặc 355 ngày. Năm âm lịch có tháng nhuận thì ngược lại, dài khoảng 384 ngày, nên thôi nôi rơi muộn hơn.
Cách tự tính ngày đầy tháng theo âm lịch
- Đổi ngày sinh dương lịch của con sang âm lịch.
- Giữ nguyên ngày âm, cộng thêm một tháng âm.
- Đổi ngược ngày đó sang dương lịch để xem lịch.
Ví dụ: con sinh ngày 15/03/2026, tức ngày 27 tháng 1 năm Bính Ngọ. Đầy tháng âm lịch là ngày 27 tháng 2, tức Thứ Ba, 14/04/2026, sớm hơn một ngày so với đầy tháng dương lịch (15/04/2026).
Cách tính ngày thôi nôi theo âm lịch
Thôi nôi âm lịch là đúng ngày và tháng âm lúc con sinh, sang năm sau. Cũng con sinh ngày 27 tháng 1 năm Bính Ngọ ở trên, thôi nôi là ngày 27 tháng 1 năm Đinh Mùi, tức Thứ Năm, 04/03/2027, sớm 11 ngày so với sinh nhật dương lịch 15/03/2027.
Năm có tháng nhuận thì sao?
Năm Ất Tỵ 2025 có tháng 6 nhuận. Bé sinh ngày 04/07/2025, tức ngày 10 tháng 6 năm Ất Tỵ:
- Đầy tháng là ngày 10 tháng 6 nhuận, tức Chủ nhật, 03/08/2025. Tháng nhuận vẫn là một tháng con đã sống qua, nên được tính.
- Thôi nôi là ngày 10 tháng 6 năm Bính Ngọ, tức Thứ Năm, 23/07/2026, muộn hơn sinh nhật dương lịch 19 ngày.
Con sinh đúng trong tháng nhuận thì thôi nôi làm vào tháng thường cùng số của năm sau. Con sinh ngày 30 âm lịch mà tháng cần tính chỉ có 29 ngày, nhiều nhà làm vào ngày 29, ngày cuối tháng đó. Ô tính ở đầu trang đã xử lý sẵn các trường hợp này.
Làm sớm một, hai ngày có được không?
Nhiều nơi có lệ làm đầy tháng sớm hơn ngày chính một hoặc hai ngày, và tính khác nhau cho bé trai, bé gái. Mỗi vùng một khác, nên ô tính ghi sẵn cả hai ngày làm sớm để bố mẹ chọn. Ngày chính rơi vào giữa tuần, nhiều nhà dời lễ mời khách sang cuối tuần trước đó và vẫn thắp hương đúng ngày.
Giữ lại ảnh đầy tháng, thôi nôi của con
Bước chân con tự tính các ngày này theo ngày sinh của con, ghi cả âm lịch, và gửi email nhắc bố mẹ trước 3 ngày. Ảnh đầy tháng, thôi nôi xếp thành dấu chân trên bản đồ, ông bà ở xa mở link mời là xem được, cuối năm tải về thành sách thôi nôi để in.
Ngày âm lịch tính theo thuật toán của Hồ Ngọc Đức, múi giờ Việt Nam (UTC+7), khớp với lịch vạn niên thông dụng. Phong tục mỗi nhà mỗi khác, bài viết để tham khảo.